1. Nhận định tình hình La Nina
Hiện tại, chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực NINO3.4 (khu vực xích đạo trung tâm Thái Bình Dương) trong 03 tháng 7-8-9/2020 đang thấp hơn trung bình nhiều năm (TBNN) là 0,60C và tiếp tục giảm hơn so với trung bình trượt 03 tháng 6-7-8/2020 là 0,20C. Xu thế nhiệt độ mặt nước biển tiếp tục lạnh đi và được xác định hiện tượng La Nina đã xuất hiện; dự báo hiện tượng sẽ La Nina còn kéo dài trong những tháng cuối năm 2020 và đầu năm 2021 (một chu kỳ La Nina là khi có chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực NINO3.4 nhỏ hơn -0,50C và kéo dài 5 tháng trượt liên tiếp).
2. Tác động chung của hiện tượng El Nino và La Nina đến Việt Nam
Sự xuất hiện của hiện tượng El Nino hay La Nina đều ảnh hưởng tới quy luật của thời tiết tại những vùng El Nino hay La Nina tác động.
- Hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới
Theo thống kê trung bình mỗi năm có 5-7 xoáy thuận nhiệt đới (XTNĐ) bao gồm bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) ảnh hưởng đến nước ta, trung bình mỗi tháng có 0,58 cơn.
Trong những năm El Nino trung bình mỗi tháng có 0,42 cơn, ít hơn TBNN khoảng 28%. Trong khi đó, trung bình mỗi tháng La Nina có 0,80 cơn, nhiều hơn TBNN khoảng 38%.
Trong trong điều kiện xảy ra La Nina, XTNĐ thường xảy ra nhiều hơn vào nửa cuối mùa bão (tháng 9, 10, 11).Trong những năm La Nina, số cơn bão trên Biển Đông và ảnh hưởng đến nước ta nhiều hơn bình thường khoảng 28%.
Mùa bão trong những năm La Nina kết thúc muộn hơn bình thường và kéo dài về cuối năm, tập trung nhiều ở các tỉnh Trung Bộ và Nam Bộ.
b. Tần số front lạnh
Trong những năm El Nino và La Nina, số front lạnh (hay còn gọi là không khí lạnh) ảnh hưởng đến nước ta đều ít hơn bình thường. Tỷ lệ của tần số front lạnh qua Hà Nội của các tháng trong năm chỉ bằng 70%. Thời gian kết thúc hoạt động của không khí lạnh ở Việt Nam sớm hơn bình thường.
c. Nhiệt độ
Trong điều kiện El Nino Nhiệt độ trung bình các tháng đều cao hơn bình thường, mùa đông chênh lệch rõ rệt hơn mùa hè, các khu vực phía Nam chịu ảnh hưởng nhiều hơn phía Bắc. Ngược lại, trong điều kiện Lanina, nhiệt độ trung bình các tháng thường xấp xỉ hoặc thấp hơn bình thường, ở phía Bắc chịu ảnh hưởng nhiều hơn phía nam.
d. Lượng mưa
Trong điều kiện El Nino thường gây thiếu hụt lượng mưa trong hầu hết các vùng trong cả nước (rõ rệt nhất là Bắc Trung Bộ) nhưng các đợt La Nina chỉ gây thâm hụt lượng mưa ở Bắc Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Tuy nhiên, các đợt La Nina lại gây ra lượng mưa vượt trung bình ở các tỉnh ven biển Trung Bộ và Tây Nam Bộ.
3. Nhận định diễn biến thời tiết, thủy văn ở Việt Nam vào từ tháng 10/2020 đến tháng 3/2021
Với những tác động chung của hiện tương La Nina đến thời tiết Việt Nam, kết hợp với các phương án dự báo, có thể đưa ra những nhận định cụ thể như sau:
a. Bão/ATNĐ và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm
Dự báo từ tháng 10 cho tới hết năm 2020, số lượng bão và ATNĐ trên khu vực Biển Đông còn có khả năng xuất hiện khoảng 05-07 cơn, trong đó có khoảng 03-04 cơn ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta, tập trung nhiều ở khu vực Trung Bộ và phía Nam.
Tiếp tục đề phòng khả năng xuất hiện các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, sét, lốc, mưa đá trên phạm vi toàn quốc, đặc biệt trong giai đoạn chuyển mùa tháng 10 và tháng 11; gió mạnh trên biển do tác động gió mùa Tây Nam vào thời kỳ tháng tháng 9/2020 ở vùng biển phía Nam Biển Đông; gió Đông Bắc của không khí lạnh trên khu vực phía Bắc và Giữa Biển Đông vào các tháng chính của mùa đông năm 2020-2021.
Đề phòng các đợt mưa lớn dồn dập và kéo dài ở khu vực Miền Trung trong các tháng 10 và tháng 11/2020, đặc biệt khu vực Trung và Nam Trung Bộ. Trong những tháng mùa khô tại khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ nhiều khả năng xuất hiện các đợt mưa trái mùa.
b. Nhiệt độ
Trên phạm vi toàn quốc nhiệt độ trung bình phân bố không đồng đều trong các tháng, cụ thể: Trong các tháng 10/2020 và từ tháng 01 và tháng 3/2021 phổ biến ở mức xấp xỉ TBNN cùng thời kỳ. Riêng tháng 11 và tháng 12/2020 nhiệt độ toàn quốc phổ biến thấp hơn so với TBNN cùng thời kỳ từ 0,5-1,00C.
Không khí lạnh có khả năng ảnh hưởng sớm, nền nhiệt trung bình mùa Đông năm 2020-2021có xu hướng thấp hơn so với mùa Đông năm 2019-2020.
(Nguồn:Trung tâm dự báo KTTV quốc gia)
ĐÀI KTTV THÁI BÌNH